رویش و افتادن دندانها یک فرآیند طبیعی است که با رشد کودک همراه است. اما گاهی اوقات والدین متوجه میشوند که همسالان کودک دندانهایشان افتاده، اما فرزند آنها هنوز دندان شیریاش را حفظ کرده است. دیر افتادن دندان شیری میتواند سوالات زیادی در ذهن والدین ایجاد کند. در این مقاله از وبسایت دکتر علیرضا حیدری دندانپزشک متخصص کودکان در تهران و کرج، به شما میگویم که آیا واقعاً جای نگرانی هست یا خیر و چه زمانی باید برای کمک به این فرآیند به مطب مراجعه کرد.
چرا دندان شیری دیر میافتد؟ بررسی علل اصلی
فرآیند افتادن دندان شیری زمانی رخ میدهد که ریشه آن توسط دندان دائمیِ زیرین جذب شود. گاهی اوقات این فرآیند به دلایل ژنتیکی، کمبود فضا در قوس فکی یا دیرتر جوانه زدن دندان دائمی، کندتر پیش میرود. در موارد نادر، اگر هیچ دندان دائمی زیر دندان شیری وجود نداشته باشد، دندان شیری ممکن است تا سالها باقی بماند.
پدیده «دندان کوسهای» (رویش دائمی پشت دندان شیری)
یکی از صحنههایی که والدین را به شدت مضطرب میکند، دیدنِ جوانه زدن دندان دائمی در پشت دندان شیری است، در حالی که دندان شیری هنوز محکم سر جای خود است. در دندانپزشکی به این وضعیت “دندان کوسهای” میگوییم. معمولاً این شرایط نیاز به اقدام فوری ندارد و زبان کودک به مرور با فشار دادن دندان دائمی به سمت جلو، آن را در جای اصلی خود قرار میدهد.
عوارض دیر افتادن دندانهای شیری بر سلامت دهان کودک
اگر دندان شیری بیش از حد موعد باقی بماند، ممکن است باعث:
- انحراف مسیر رویش دندان دائمی شود.
- تراکم بیش از حد دندانها (Crowding) را افزایش دهد.
- تمیز کردن دندانها را دشوار کرده و منجر به پوسیدگی شود.
توصیههای تخصصی برای والدین
اگر دندان لق شده است، اجازه دهید روند طبیعی خود را طی کند. ترغیب کودک به گاز زدن میوههای سفت (مانند سیب یا هویج) بهترین راهکار تقویتی است. از لق کردنِ غیرضروری و اجباری دندان که هنوز ریشه دارد خودداری کنید، زیرا میتواند باعث درد و عفونت لثه شود.
دندانهای کودکتان نیاز به معاینه دارند؟
اگر نگرانیای در مورد سلامت دهان، پوسیدگی یا تکنیک مسواک زدن فرزندتان دارید یا از آخرین ویزیت دندانهای کودک عزیزتان بیش از ۶ ماه میگذرد، همین حالا از مطب دکتر علیرضا حیدری متخصص دندانپزشکی کودکان در تهران و کرج وقت ویزیت بگیرید.
چه زمانی کشیدن دندان شیری توسط متخصص الزامی است؟
اگر دندان شیری به هیچ عنوان لق نمیشود، اما دندان دائمی در حال رویش است و فضای کافی وجود ندارد، یا اگر دندان شیری دچار پوسیدگی شدید شده و سلامت لثه را به خطر انداخته است، مراجعه به دندانپزشک متخصص کودکان ضروری است. در مطب، ما با یک بیحسی بسیار ساده و ملایم، دندان شیری را خارج میکنیم تا فضای کافی برای دندان دائمی فراهم شود.
نقش ارتودنسی پیشگیری در اصلاح مسیر رویش دندانها
اگر دیر افتادن دندان شیری باعث کج شدن دندانهای دائمی شود، ممکن است کودک در آینده به درمانهای پیچیدهتر ارتودنسی نیاز پیدا کند. استفاده از فضانگهدار دندان کودک در مواردی که دندان شیری خیلی زود یا خیلی دیر از دست میرود، میتواند از بروز ناهنجاریهای فکی جلوگیری کند.
چطور از دندانهای کودکم از سن کم به درستی مراقبت کنم؟
پیشنهاد میکنیم مقاله “روتین طلایی مراقبت از دندان کودک” را مطالعه کنید.
سوالات متداول درباره دیر افتادن و دیر لق شدن دندان شیری:
۱. آیا جویدن آدامس برای افتادن دندان شیری مفید است؟ بله، آدامسهای بدون قند میتوانند به لق شدن دندانهای آماده افتادن کمک کنند، اما نباید جایگزین مسواک زدن شوند.
۲. اگر دندان شیری افتاد ولی دندان دائمی درنیامد چه کنیم؟ معمولا تا ۶ ماه جای نگرانی نیست، اما اگر در عکس رادیوگرافی مشخص شد دندان دائمی وجود ندارد، باید برنامهریزیهای لازم انجام شود.
دکتر علیرضا حیدری، متخصص دندانپزشکی کودکان و نوجوانان، با سالها تجربه و دانش تخصصی، با استفاده از جدیدترین تکنیکها و تجهیزات، به تشخیص و درمان مشکلات دندانی کودکان و نوجوانان میپردازند و به والدین نیز آموزشهای لازم در خصوص بهداشت دهان و دندان فرزندانشان را ارائه میدهند.
