صدای سایش دندانها در خواب شبانه میتواند برای هر پدر و مادری نگرانکننده باشد. بسیاری از والدین بلافاصله به دنبال درمانهای خانگی یا حدس و گمانهایی نظیر وجود انگل در بدن کودک میروند. اما آیا دندانقروچه در کودکان همیشه یک زنگ خطر جدی است؟ در این مقاله از وبسایت دکتر حیدری متخصص دندانپزشکی کودکان، ابعاد علمی بروکسیسم در کودکان و راهکارهای مدیریت آن را بررسی میکنیم تا با آرامش بیشتری این دوران را پشت سر بگذارید.
بروکسیسم چیست و چرا کودکان دندانهایشان را به هم میسایند؟
بروکسیسم (Bruxism) به معنای سایش یا فشردن دندانها روی یکدیگر است. این پدیده در سنین کودکی بسیار شایع است و اغلب در زمان خواب رخ میدهد. دندانپزشکان متخصص کودکان معتقدند که در بسیاری از موارد، بروکسیسم بخشی از روند رشد کودک است و با گذشت زمان و رشد فک، خودبهخود برطرف میشود.
باورهای غلط: آیا دندانقروچه نشانه انگل است؟
یکی از رایجترین سوالات والدین این است که: “آیا دندانقروچه نشانه انگل است؟” باید گفت که این موضوع ریشه علمی محکمی ندارد. در گذشته تصور میشد بین عفونتهای انگلی و سایش دندانها ارتباطی وجود دارد، اما مطالعات مدرن دندانپزشکی نشان دادهاند که اکثر کودکانِ مبتلا به بروکسیسم، هیچ مشکل انگلی ندارند. نباید بدون تشخیص پزشک، اقدام به مصرف داروهای ضدانگل کنید.
نقش استرس و اضطراب در دندانقروچه شبانه
بسیاری از والدین از نقش استرس و دندانقروچه در کودکان میپرسند. تغییرات محیطی مانند ورود به مدرسه، تولد خواهر یا برادر جدید، یا جابهجایی منزل میتواند باعث اضطراب در کودک شود. این اضطراب به صورت ناخودآگاه در خواب، خود را به شکل فشردن دندانها نشان میدهد.
عوارض دندانقروچه در کودکان چیست؟
اگر عادت ساییدن دندانها تداوم یابد، میتواند منجر به موارد زیر شود:
- ساییده شدن سطح جونده دندانهای شیری
- حساسیت دندانها به سرما و گرما
- درد در ناحیه فک و عضلات صورت هنگام بیداری
- سردردهای صبحگاهی در کودک
دندانهای کودکتان نیاز به معاینه دارند؟
اگر نگرانیای در مورد سلامت دهان، پوسیدگی یا تکنیک مسواک زدن فرزندتان دارید یا از آخرین ویزیت دندانهای کودک عزیزتان بیش از ۶ ماه میگذرد، همین حالا از مطب دکتر علیرضا حیدری متخصص دندانپزشکی کودکان در تهران و کرج وقت ویزیت بگیرید.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
اگر کودک شما علائم درد فک دارد، دندانهایش به شدت ساییده شده یا صدای سایش بهقدری بلند است که خواب سایر اعضای خانواده را مختل کرده است، زمان آن رسیده که به یک دندانپزشک متخصص کودکان مراجعه کنید. ما با بررسی وضعیت سایش، تشخیص میدهیم که آیا کودک نیاز به “نایتگارد” (محافظ شبانه دندان) دارد یا خیر.
راهکارهای درمانی و پیشگیرانه برای بروکسیسم کودک
- اطمینان از مضطرب نبودن کودک: مهمترین اقدامی که لازم است در این باره انجام دهید، اطمینان از مضطرب نبودن کودک است. در اکثر موارد، دندان قروچه کودک علل روانی دارد، بنابراین صحبت با یک روانشناس کودک میتواند موثر واقع شود.
-
ایجاد آرامش قبل از خواب: استفاده از حمام گرم، خواندن کتاب یا موسیقی ملایم میتواند استرس کودک را کاهش دهد.
-
محیط خواب آرام: اتاق خواب باید از نظر نور و صدا برای کودک امن و آرامشبخش باشد.
-
بررسی عادتهای دهانی: گاهی بروکسیسم واکنشی به مشکلات تنفسی یا گرفتگی بینی است؛ در این مورد حتما با یک متخصص گوش و حلق و بینی نیز مشورت کنید.
-
محافظ شبانه (Night Guard): در موارد شدید، استفاده از یک محافظ شفاف سفارشی میتواند از تخریب دندانهای کودک جلوگیری کند.
چطور از دندانهای کودکم از سن کم به درستی مراقبت کنم؟
پیشنهاد میکنیم مقاله “روتین طلایی مراقبت از دندان کودک” را مطالعه کنید.
سوالات متداول والدین درباره دندان قروچه:
۱. آیا دندانقروچه کودک باعث از دست رفتن دندانها میشود؟ معمولا خیر. دندانهای شیری با رویش دندانهای دائمی جایگزین میشوند، اما سایش شدید نیاز به مدیریت دارد تا به ساختار فک آسیب نرسد.
۲. نایتگارد برای کودکان چه کاربردی دارد؟ نایتگارد به عنوان یک لایه محافظ بین دندانهای بالا و پایین قرار میگیرد و فشار مستقیم سایش را خنثی میکند.
دکتر علیرضا حیدری، متخصص دندانپزشکی کودکان و نوجوانان، با سالها تجربه و دانش تخصصی، با استفاده از جدیدترین تکنیکها و تجهیزات، به تشخیص و درمان مشکلات دندانی کودکان و نوجوانان میپردازند و به والدین نیز آموزشهای لازم در خصوص بهداشت دهان و دندان فرزندانشان را ارائه میدهند.
